Gözlük Çerçevesi Seçiminde Malzemenin Önemi
Gözlük alırken genelde aynanın karşısına geçip sadece yüzümüzde nasıl durduğuna bakıyoruz, değil mi? İşin aslı şu ki, o çerçeveyi bütün gün burnumuzun üstünde taşıyacağız. Benim de başıma geldi; yıllar önce sırf şeffaf mavi rengine vurulup aldığım o kalın çerçeveli gözlük, akşamları burnumda resmen iki derin çukur bırakıyordu. O acıyı çektikten sonra anladım ki gözlük alırken dikkat edilmesi gerekenler listesinin en başında kesinlikle malzeme geliyormuş. Düşünsene, saatlerce yüzünde duran bir şeyin seni sürekli rahatsız etmesi ne kadar sinir bozucu. Yani, doğru gözlük çerçevesi seçimi yaparken sadece aynadaki o havalı yansımamıza değil, malzemenin bize günlük hayatta ne vaat ettiğine de bakmamız şart.
Şimdi, piyasada en çok gördüğümüz plastik ve asetat çerçevelerden bahsedelim biraz. Aslında pek çok kişi bu ikisini aynı sanıyor ama asetat dediğimiz malzeme, standart plastiğin çok daha kaliteli ve bitkisel bazlı bir versiyonu. Yani şu demek; petrol türevleri yerine pamuk liflerinden falan üretiliyor. Bu da onu hem çok daha dayanıklı hem de renk açısından inanılmaz zengin yapıyor. Günlük hayatta sıkça konuştuğumuz asetat ve metal gözlük farkı da tam burada başlıyor zaten. Asetat çerçeveler biraz daha kalın, kemikli ve tarz dururken, metal olanlar daha ince ve zariftir. Ama asetatın şöyle ufak bir dezavantajı var, çok sıcak havalarda biraz esneyip yüzünden kayabilir. Eğer gün içinde çok hareketliysen, o kalın asetatlar yerine standart enjeksiyonla üretilmiş hafif gözlük çerçevesi modelleri belki senin için çok daha büyük bir kurtarıcı olabilir.
Bak şöyle düşün, eğer burnunun veya kulaklarının arkasında en ufak bir ağırlık hissetmeye bile tahammülün yoksa, o zaman metal dünyasına adım atman gerekiyor. Metali duyduğunda aklına hemen o eski ağır demir çerçeveler gelmesin. Özellikle titanyum gözlük çerçevesi avantajları gerçekten saymakla bitmez. Titanyum o kadar hafif ve esnek bir malzeme ki, bazen gözünde gözlük olduğunu bile unutuyorsun. Üstelik cilt dostudur. Benim gibi teni hassas olanlar iyi bilir, bazı sıradan metaller yazın terleyince yanaklarda yeşilimsi izler ya da kızarıklık yapar. İşte titanyum gibi hipoalerjenik gözlük malzemeleri, yani cildine temas ettiğinde hiçbir şekilde alerji veya kaşıntı yapmayan o sihirli materyaller, tam da bu dertten muzdarip olanlar için tasarlanmış.
Tabi bir de işin esneklik boyutu var, hiç düşündün mü? Diyelim ki küçük çocuğun var ve kucağına aldığında sürekli gözlüğüne saldırıyor ya da aktif spor yaparken gözlüğünü takmak zorundasın. O zaman gidip dümdüz sert bir metal almak pek mantıklı olmaz. Hafızalı metaller veya özel karışımlarla yapılan esnek gözlük çerçevesi seçeneklerine yönelmelisin. Bu çerçeveleri ne kadar yamultursan yamult, yay gibi eski haline geri dönüyor. Yani ergonomik gözlük tasarımı dediğimiz şey sadece çerçevenin burnuna milimetrik oturması değil, senin o çılgın günlük tempona kırılmadan ayak uydurabilmesidir.
Gözlük seçmek, aslında tamamen senin nasıl bir hayat yaşadığınla ilgili bir mesele.
Bütün gün bilgisayar başında mısın, yoksa dışarıda sürekli koşturuyor musun? Belki de yüz şekline göre gözlük ararken sırf yuvarlak yüzüne köşeli asetat çok yakıştı diye oldukça ağır bir çerçeveye katlanmak zorunda hissediyorsun kendini. Yapma. Kendi hayat tarzına, cildinin hassasiyetine ve konfor arayışına en uygun temel malzemeyi bulduğunda, o taktığın çerçeve yüzünde bir yük olmaktan çıkıp senin doğal bir parçan haline gelecek.
Hassas Ciltler İçin Hipoalerjenik Çerçeveler
Yaz aylarında havalar ısınıp da terlemeye başladığımızda o çok severek aldığımız gözlüğün burnumuzun üstünde bıraktığı o kızarık izleri hiç fark ettin mi? Benim de başıma geldi bu durum, hem de kaç kere. Yıllar önce sırf rengine vurulup aldığım o havalı çerçeve yüzünden yanaklarımda geçmeyen bir kaşıntıyla ve kırmızı lekelerle gezmiştim haftalarca. İşin aslı şu ki, hepimiz aynaya bakıp yüz şekline göre gözlük seçmeye o kadar odaklanıyoruz ki, o çerçevenin bütün gün cildimize değdiği gerçeğini tamamen unutuyoruz. Oysa doğru gözlük çerçevesi seçimi yaparken en az şekil kadar malzemenin de cildimizle anlaşıp anlaşamayacağına bakmamız lazım, değil mi?
Bak şöyle anlatayım, piyasada uygun fiyatlı diye satılan o gösterişli metal çerçevelerin çoğunda nikel denilen bir madde var. Nikel aslında tam bir baş belasıdır. Yani cildin birazcık hassassa, terin o metalle temas ettiği an cildin isyan bayrağını çeker ve o sinir bozucu alerjik reaksiyonlar başlar. Düşünsene, bütün gün yüzünde taşıdığın bir şey sana sürekli zarar veriyor. İşte tam bu noktada devreye hipoalerjenik gözlük malzemeleri giriyor. Yani şu demek; cildinle kavga etmeyen, reaksiyon ve alerji yapma riski sıfıra yakın olan dost malzemeler. Bazen arkadaşlarım bana asetat ve metal gözlük farkı ne diye soruyorlar. Asetat yani kaliteli plastik çerçeveler genelde cilt dostudur ama metal seviyorsan ve cildin de hassassa o zaman işler biraz değişiyor. İçinde ne olduğu belirsiz o sıradan alaşımlardan kesinlikle uzak durmalısın.
Peki ne takacağız o zaman? Şöyle söyleyeyim, titanyum ve paslanmaz çelik bu işin adeta gizli kahramanları. Özellikle titanyumdan biraz bahsetmek istiyorum çünkü titanyum gözlük çerçevesi avantajları gerçekten saymakla bitmiyor. Bir kere inanılmaz hafif bir malzeme. Bazen burnumun üstünde gözlük olduğunu bile unutuyorum ben. Piyasada o kadar çok hafif gözlük çerçevesi modelleri var ki, titanyum olanları elinize aldığınızda adeta kuş tüyü gibi hissettiriyor. Üstelik bu malzeme tere, neme, hatta yazın deniz suyuna karşı bile bana mısın demiyor. Kararma yapmıyor, cildini yeşile ya da kırmızıya boyamıyor. Belki alırken biraz daha pahalı oluyorlar ama yıllarca sapasağlam kaldıkları için aslında uzun vadede çok daha ucuza gelmiş oluyor. Bir de paslanmaz çelik var tabii, o da harika bir alternatif. Titanyum kadar tüy gibi hafif olmasa da alerji yapmayan ve oldukça esnek gözlük çerçevesi arayanlar için gerçekten kurtarıcı bir seçenek.
"Gözlük sadece dünyayı gördüğümüz bir cam değil, gün boyu yüzümüze sarılan bir arkadaştır."
Bu lafı yıllar önce yaşlı bir optikçiden duymuştum ve nedense çok hoşuma gitmişti. Hakikaten de öyle aslında. Gözlük alırken dikkat edilmesi gerekenler listesinin en başına o çerçevenin cildinle nasıl bir uyum içinde olacağını yazmalısın. Yüzüne tam oturan, ağırlık yapmayan ve cildini tahriş etmeyen bir ergonomik gözlük tasarımı bulduğunda hayat kalitenin nasıl arttığına inanamayacaksın. Yani, sabah kalkıp gözlüğünü taktığında "acaba bugün burnumun neresi kaşınacak" diye dert etmek yerine sadece güne odaklanmak gibisi yok. Belki de bir sonraki gözlük alışverişinde o çok beğendiğin ama neyden yapıldığını bilmediğin ağır çerçeveyi yerine bırakıp, cildinin de rahat edeceği o hipoalerjenik titanyum modele bir şans verirsin.
Gün Boyu Rahatlık İçin Ergonomi ve Ağırlık
Sabah gözlüğü takıyorsun her şey harika, ama akşamüstüne doğru burnunun üstünde bir tuğla taşıyormuşsun gibi hissediyorsun, değil mi? İşin aslı şu ki, gözlük çerçevesi seçimi yaparken o anki dik duruşuna ya da aynadaki o havalı görüntüye pek aldanmamak lazım. Mağazada beş dakika taktığın şey, bütün gün yüzünde kaldığında bambaşka bir canavara dönüşebiliyor. Düşünsene, o küçücük sandığın ağırlık saatler geçtikçe nasıl da katlanıyor. Yüzünde bir ağırlıkla çalışmak ya da kitap okumak tam bir işkence. Bu yüzden hafif gözlük çerçevesi modelleri bakmak her zaman hayat kurtarır.
Aslında olay sadece çerçevenin kendi ağırlığı da değil. Camlar işin içine girince o ağırlık merkezi bir anda değişiveriyor. Benim de başıma geldi yıllar önce, sırf rengine vurulup çok kalın bir çerçeve almıştım. Camlar da takılınca bütün ağırlık öne yığıldı, resmen burnumun kemiği sızlıyordu gün sonunda. Yani camlarla çerçevenin dengesi bozulduğunda, gözlüğün ağırlık merkezi öne doğru kayar ve bu da inanılmaz bir yorgunluk yapar. Gözlük alırken dikkat edilmesi gerekenler listesinde bence en tepeye bu dengeyi yazmalısın. Kulak arkasında ya da burun kemiğinde oluşan o hafif baskı, saatler sonra çıldırtıcı bir baş ağrısı yapıyor. Bak şöyle söyleyeyim, ergonomik gözlük tasarımı tam da bu noktada devreye giriyor; ağırlığı yüzüne öyle dengeli bir şekilde dağıtmalı ki gözlüğün varlığını bile unutmalısın.
Şimdi, malzeme mevzusu da çok mühim. Belki aklında asetat ve metal gözlük farkı nedir diye bir soru vardır. Asetat, yani o bildiğimiz kaliteli kemik çerçeveler çok şık durur ama bazen kalınlıklarından dolayı ağır olabilirler. Metal olanlar ise genelde daha hafiftir ama cildin hassassa alerji yapma riski taşır. İşte tam burada titanyum gözlük çerçevesi avantajları parlıyor. Hem tüy gibi hafif hem de cilde dost, yani hipoalerjenik gözlük malzemeleri arasında en iyilerinden biri diyebilirim. Hiç düşündün mü, yüz şekline göre gözlük seçmek ne kadar önemliyse, cildine ve gün boyu taşıyacağın yüke göre malzeme seçmek de o kadar kritik aslında.
Bir de şu ayarlanabilir detaylar var. Mesela yaylı menteşeler... Yani şu demek; gözlüğün sapını dışa doğru hafifçe açtığında esneyen o minik yay mekanizması. Bu sayede gözlük şakaklarına gereksiz bir baskı yapmaz, kafanı mengene gibi sıkmaz. Ayarlanabilir burun plaketleri de silikon yapısıyla burnuna tam oturur, terlediğinde bile kaymayı önler. Sap uzunluğunun kulağının arkasına tam kavis yapması lazım ki aşağı düşüp durmasın. Bazen esnek gözlük çerçevesi tercih etmek de çok işe yarıyor, sağa sola kıvrılsa bile formunu koruyor ve yüzünün şeklini alıp inanılmaz rahat ettiriyor.
Gözlük senin bir parçan olmalı, yüzünde taşıdığın bir yük değil.
Belki sırf tasarımını çok sevdin diye o ağır ve sert çerçeveyi almak istiyorsun ama günün sonunda o ağrıyan burun kemiğiyle sen baş başa kalacaksın. Kendi konforunu her şeyin önüne koymak, inanki yapacağın en mantıklı hareket olur. Gözlüğü taktığında yüzünde o yumuşak, dengeli hissi bulana kadar acele etme, denemeye devam et.
Yaşam Tarzınıza En Uygun Çerçeveyi Belirleme
Gözlük çerçevesi seçimi yaparken sadece aynaya bakıp "aa bu bana çok yakıştı" demek yetmiyor aslında. Hayatını nasıl yaşıyorsun, gün içinde neler yapıyorsun hiç düşündün mü? İşin aslı şu ki, bütün gün masa başında bilgisayara bakan biriyle, hafta sonları dağ tepe gezen ya da sürekli hareket halinde olan birinin aynı gözlüğü kullanması pek mantıklı değil. Şimdi, eğer sabahları koşuya çıkıyorsan ya da işin gereği sürekli bir koşturmaca içindeysen, sana kesinlikle dayanıklı bir şeyler lazım. Bak şöyle anlatayım, esnek gözlük çerçevesi diye bir şey var, gerçekten hayat kurtarıyor. Hele o TR-90 denilen hafızalı plastikler... Yani şu demek; gözlüğü alıp yanlışlıkla üstüne otursan ya da çerçevenin sapını ters yöne doğru biraz fazla açsan bile kırılmıyor, eski formuna tık diye geri dönüyor. Benim de başıma geldi aslında. Geçen sene aceleyle montumu giyerken gözlüğüm fırladı, üzerine bastım ve "eyvah gitti canım gözlük" dedim. Ama o esnek yapı sayesinde hiçbir şey olmadı. Düşünsene, günlük hayattaki o ufak tefek kazalara karşı böyle bir kalkanının olması harika bir şey, değil mi?
Tabii bir de ekran başında uzun saatler geçirenler var. Belki sen de onlardan birisin. Sabahtan akşama kadar o monitöre bakarken burnunun üstünde ağır bir metal taşımak istemezsin herhalde. Tam da bu yüzden hafif gözlük çerçevesi modelleri arayışına girmek en doğrusu. Ergonomik gözlük tasarımı denen şey tam olarak bu; burnunu acıtmayan, kulak arkasını kesmeyen, bir süre sonra varlığını tamamen unuttuğun bir çerçeve. Mesela titanyum gözlük çerçevesi avantajları tam bu noktada parlıyor. Hem tüy gibi hafif hem de inanılmaz sağlam. Üstelik cildin hassassa, hipoalerjenik gözlük malzemeleri arasında en güvenilir olanı. Yani yazın terlediğinde yüzünde o tuhaf kırmızı alerji lekeleri oluşmuyor. Asetat ve metal gözlük farkı da aslında burada devreye giriyor. Asetat çerçeveler çok havalı, renkli ve kemik gözlük sevenler için birebir ama biraz daha ağır olabiliyor. Metal olanlar ise incecik ama doğru malzemeden yapılmadıysa cildi tahriş edebiliyor.
"Gözlüğüm yüzümde yokmuş gibi hissetmeliyim" diyenlerdensen, malzemenin esnekliği ve hafifliği senin bir numaralı önceliğin olmalı.
Tüm bunları konuşuyoruz, malzemeleri sayıyoruz falan ama gözlük alırken dikkat edilmesi gerekenler sadece bunlarla sınırlı değil. Yüz şekline göre gözlük seçmek işin estetik kısmı, evet ama bir de yüzünün anatomisi var. Burnunun kemik yapısı, kulaklarının simetrisi... Belki beğendiğin o harika çerçeve senin burun köprüne hiç uymayacak ve sürekli aşağı kayacak. Ya da elmacık kemiklerine değip güldüğünde seni rahatsız edecek. Bu yüzden bütün bu özellikleri değerlendirirken işi şansa bırakmamak lazım. Güvendiğin, işini iyi yapan bir optisyene gidip "benim yaşam tarzım bu, yüz yapım da bu" diyerek ondan fikir almak en garantili yol. Onlar o çerçevenin sapını minicik ısıtıp senin kulağına göre milimetrik ayarladıklarında, o gözlük gerçekten senin gözlüğün oluyor.