Eski Gözlükleri Neden Değerlendirmeliyiz?
Geçen gün evde dip köşe çekmeceleri düzenlerken en arkada, kutusunun içinde öylece unutulmuş üç tane gözlük buldum. İkisi yıllar önceden kalma güneş gözlüğü, biri de numarası artık bana uymayan eski bir çerçeve. Benim de başıma hep geliyor bu durum, eminim senin de dolabının ya da çekmecenin bir köşesinde böyle sessizce bekleyen gözlüklerin vardır, değil mi? İnsan çöpe atmaya da kıyamıyor. Aslında o kadar para verip aldığımız o çerçeveler orada öylece dururken, sürekli gidip yenilerini almak bana biraz tuhaf gelmeye başladı. Düşünsene, o plastik, asetat veya metal parçaların doğada kaybolması yüzlerce yıl sürüyor. İşin aslı şu ki, o çekmecede bekleyen eşyalar çöp değil, tam tersine ciddi bir potansiyel barındırıyor.
Şimdi, olaya sadece "eski bir eşya" olarak bakmamak lazım. İşin içine biraz sürdürülebilir gözlük modası giriyor. Yani şu demek; sürekli yeni bir şeyler satın alıp tüketmek yerine, elimizdeki malzemeyi günümüz trendlerine uydurarak hem doğaya hem de kendi cebimize nefes aldırmak. Belki çerçevenin renginden sıkıldın, ya da camı biraz çizildi diye hevesin kaçtı. Hemen optikçiye koşup yenisini almak yerine gözlük çerçevesi yenileme yollarını denesek fena mı olur? Hem cebimizde kalan parayla başka güzel ihtiyaçlarımızı gideririz hem de doğaya koskoca bir parça plastik daha fırlatmamış oluruz. Aslında bu kadar basit.
Bak şöyle düşün, bazen sadece küçücük bir vida gevşiyor ya da sapı azıcık yamuluyor diye koca gözlüğü rafa kaldırıyoruz. Halbuki evde gözlük tamiri nasıl yapılır diye ufak bir araştırma yapsan, inanamayacağın kadar kolay olduğunu göreceksin. Sadece minik bir saatçi tornavidası bütün işi çözebiliyor. Ya da diyelim ki çerçeve taş gibi sağlam ama rengi soldu, modası geçti. Kendin yap gözlük boyama teknikleriyle o eski çerçeveyi yepyeni, belki neon renkli ya da mat siyah harika bir şahesere dönüştürebilirsin. Camlardaki ufak tefek pürüzler, can sıkan matlıklar için de çizik gözlük camı parlatma yöntemleri var. Biraz diş macunu, biraz karbonat... Yani aslında çözüm tamamen elimizin altında bekliyor.
Tabii bazen ne yaparsan yap, ne kadar uğraşırsan uğraş o gözlüğü bir daha yüzüne takmak istemeyebilirsin. Peki o zaman kullanılmayan gözlükler ne yapılır, hiç düşündün mü? Eski gözlükleri değerlendirme yolları sadece kendin için tamir edip kullanmaktan geçmiyor. Çekmecede yıllarca çürüteceğine, bu gözlükleri gerçekten ihtiyacı olan birilerine ulaştırabilirsin. Mesela eski gözlük bağışı yapan kurumlar var, bu çerçeveleri toplayıp camlarını değiştirerek gerçekten göremeyen, gözlük almaya maddi gücü yetmeyen çocuklara veya yaşlılara gönderiyorlar. Düşünsene, senin beğenmeyip köşeye attığın, modası geçti dediğin o çerçeve, başka birinin dünyayı net görmesini, okumasını sağlıyor. İnanılmaz güzel ve tatmin edici bir his bu.
İnternette biraz dolaşırsan o kadar yaratıcı gözlük geri dönüşüm fikirleri var ki, aklın durur. Eski bir çerçeveden minik bir fotoğraf çerçevesi ya da takı askısı yapanı bile gördüm.
Yani o atılamayan, bir türlü kıyılamayan gözlüklerin aslında bize sunduğu çok fazla seçenek var. Doğayı korumak, bütçemizi rahatlatmak ya da hiç tanımadığımız bir başkasına yardım etmek... Karar tamamen senin. Sadece o çekmeceyi bir aç ve o eski dostlara yepyeni bir şans daha ver.
Evde Pratik Gözlük Çerçevesi Yenileme Yöntemleri
Geçen yaz en sevdiğim o kalın kemik gözlüğümün rengi solmaya başladığında içim cız etmişti. Atmaya kıyamadım çünkü yüzüme tam oturuyordu. Düşünsene, yıllarca kahrını çekmiş, her anında yanında olmuş bir eşyayı sırf biraz çizildi diye çöpe atmak ne kadar mantıklı? Aslında kullanılmayan gözlükler ne yapılır diye biraz araştırınca derya deniz bir dünyayla karşılaştım. Bak şöyle anlatayım, evdeki basit malzemelerle o matlaşmış çerçeveleri ilk günkü haline getirmek hiç de zor değil. Yani gözlük çerçevesi yenileme işi gözünde büyümesin. Çekmecede duran sıradan bir aseton, pamuk ve biraz akrilik boya ile harikalar yaratabilirsin. Rengi tamamen solmuşsa, kendin yap gözlük boyama teknikleri tam kurtarıcı oluyor. Çerçevenin camlarını dikkatlice çıkarıp, ince uçlu bir fırçayla akrilik boyayı uyguluyorsun. Tabii boyanın kalıcı olması için üzerine şeffaf bir cila geçmek şart, yoksa yaz sıcağında terden hemen akar gider.
Ya da belki o kadar uğraşmak istemiyorsun, elinin boyaya bulanması fikri seni daraltıyor. O zaman çekmecedeki ojeler devreye giriyor. Evet, bildiğimiz tırnak ojesi! Çizik yerleri en sevdiğin renkte bir ojeyle doldurup yepyeni, rengarenk bir tarz yakalayabilirsin. Evde gözlük tamiri nasıl yapılır diye kara kara düşünürken bu oje taktiği benim çok işime yaramıştı. Hatta çerçeveyi parlatmak için biraz zeytinyağı veya vazelin kullanmak bile o matlaşmış, yorgun görünümü anında yok ediyor. Sürdürülebilir gözlük modası dediğimiz şey tam olarak bu aslında. Yani sürekli gidip yenisini almak yerine elindekini değerlendirip ona yeni bir hayat vermek. Ne kadar mantıklı değil mi?
İşin aslı şu ki, sadece çerçeveler değil camlar da zamanla mahvoluyor. Çantaya kılıfsız atıyoruz, tişörtün ucuyla siliyoruz... Sonuç hep hüsran. Hafif çizikler için karbonat ve suyu macun kıvamına getirip camlara nazikçe sürmeyi deneyebilirsin. Çizik gözlük camı parlatma konusunda bu basit karışım bazen gerçekten mucizeler yaratabiliyor. Ama diyelim ki gözlüğün numarası değişti, artık takman imkansız hale geldi ve boyamakla falan da kurtarılamayacak durumda. O zaman eski gözlükleri değerlendirme yolları arasında bence en güzeli başkasına faydalı olmak. Eski gözlük bağışı yapan kurumlar var, hiç duymuş muydun? Gözlüklerini alıp camlarını yenileyerek gerçekten ihtiyacı olanlara ulaştırıyorlar.
Sıfırdan yeni bir şey almak her zaman en kolay yoldur ama elindekine emek verip dönüştürmenin keyfi paha biçilemez.
İnsan gözlük geri dönüşüm fikirleri arasında kaybolurken aslında kendine de bir nevi terapi yapmış oluyor. O yüzden o çekmecenin dibinde boynu bükük bekleyen gözlüğe bir şans daha ver. Belki dolabından çıkaracağın bir oje, belki biraz zeytinyağı ile sadece küçük bir dokunuş yapacaksın ve o çerçeve senin en sevdiğin aksesuarın olmaya devam edecek. Kim bilir?
Kullanılmayan Gözlükler İçin Yaratıcı İleri Dönüşüm Fikirleri
Geçenlerde çekmeceleri düzenlerken en arkaya itilmiş, sapı kırık, camı çıkmış bir sürü gözlük buldum. Belki senin de evinde böyle bir "gözlük mezarlığı" vardır, hiç düşündün mü? İnsan atmaya kıyamıyor, anısı var ya da "belki bir gün yaptırırım" diyor. Ama işin aslı şu ki, o gözlükler bir daha o yüze takılmıyor. Ben de o gün o kırık dökük parçalara bakarken kullanılmayan gözlükler ne yapılır diye kara kara düşünmeye başladım. Çöpe atmak içimden gelmedi. Aslında o an fark ettim ki, gözlük olarak işlevini yitirmiş bu parçalarla harika şeyler yaratmak mümkün. Yani illa gözümüze takmamız gerekmiyor.
Bak şöyle düşün, o kalın numaralı ya da renkli güneş gözlüğü camları var ya, onlardan inanılmaz tatlı takılar çıkıyor. Eski gözlükleri değerlendirme konusunda benim en sevdiğim taktik bu oldu. Camları dikkatlice çerçeveden ayırıyorsun. Tabii yılların yorgunluğuyla üzerinde ufak tefek hasarlar olabilir. Böyle durumlarda biraz karbonat ve suyla hafifçe ovarak çizik gözlük camı parlatma işlemini aradan çıkarabilirsin. Tertemiz olan o camın kenarına incecik bir tel sarıp harika bir kolye ucu ya da vintage görünümlü bir broş yapabilirsin. Düşünsene, kimsenin boynunda senin eski miyop camından yapılmış o havalı kolyenin bir eşi daha yok!
Çerçeveler ise apayrı bir dünya. Gözlüğün camlarını çıkardıktan sonra elinde kalan o iskelet, aslında minyatür bir sanat eseri adayı. Ben geçen yıl, çok sevdiğim ama ortadan ikiye ayrılan kemik gözlüğümün sağlam kalan tek cam çerçevesini aldım, içine de köpeğimin minik bir fotoğrafını yerleştirdim. Arkasına küçük bir mıknatıs yapıştırıp buzdolabına astım. Misafirliğe gelen herkes bayıldı! Eğer çerçevenin rengi solmuşsa ya da deseninden sıkıldıysan, akrilik boyalarla girişip kendin yap gözlük boyama projelerine dalabilirsin. Biraz zımpara, biraz boya... Al sana yepyeni bir dekoratif obje. Zaten gözlük çerçevesi yenileme dediğimiz şey sadece gözlüğü tekrar takmak için yapılmaz ki, bazen de masamızı süslesin diye yapılır, değil mi?
"Eski eşyaların ruhu vardır, onlara yeni bir hayat vermek aslında kendi anılarımıza sahip çıkmaktır."
Bu arada, bazen gözlükler o kadar da kötü durumda olmuyor. Sapı gevşemiş ya da vidası düşmüş oluyor sadece. Eğer biraz elin yatkınsa, evde gözlük tamiri nasıl yapılır diye ufak bir araştırma yapıp o minik vidaları sıkarak gözlüğü hayata döndürmeyi deneyebilirsin. Tamir ettin ama artık tarzın değilse, o zaman da eski gözlük bağışı yapan kurumlar devreye giriyor. İhtiyacı olan birine ulaşması harika bir his. Ama yok, "bu gözlükten artık iflah olmaz, paramparça" diyorsan, işte o zaman az önce bahsettiğim gözlük geri dönüşüm fikirleri imdadına yetişiyor. Günümüzde sürdürülebilir gözlük modası diye harika bir akım var; yani bu, sürekli yenisini almak yerine elimizdekini atmayıp farklı şekillerde dönüştürerek doğaya ve modaya katkı sağlamak demek. Eski bir çerçeveyi boyayıp içine ayna kestirmek ya da kopan saplardan ilginç kitap ayraçları yapmak tamamen senin hayal gücüne kalmış. Biraz cesaret, biraz da yapıştırıcı ile o çekmecedeki hurdalar evinin en güzel köşesini süsleyebilir.
Eski Gözlükleri Bağışlama ve Geri Dönüşüm Seçenekleri
Kullanılmayan gözlükler ne yapılır diye hiç düşündün mü? Geçen gün çekmeceyi düzenlerken liseden kalma o kalın kemik çerçeveli gözlüğümü buldum. Bir an takıp aynaya baktım, nostalji güzeldi ama açıkçası o gözlüğü bir daha hayatta takmam. Yani, kendin yap gözlük boyama falan da pek bana göre değil, elim böyle ince işlere pek yatkın sayılmaz. Belki senin de çekmecende böyle bekleyen, ne yapacağını bilemediğin gözlüklerin vardır. Aslında eski gözlükleri değerlendirme konusu sadece onları kesip biçmekten ibaret değil. İşin içine biraz iyilik katmaya ne dersin?
Düşünsene, senin için artık modası geçmiş veya numarası uymayan bir gözlük, bir başkasının dünyasını netleştirebilir. İşin aslı şu ki, etrafımızda eski gözlük bağışı yapan kurumlar var ve bu kurumlar gerçekten harika işler çıkarıyor. Mesela bazı uluslararası organizasyonlar ya da yerel dernekler bu gözlükleri topluyor. Gözlük çerçevesi yenileme işlemleriyle senin uğraşmana hiç gerek kalmıyor; bu dernekler o çerçeveleri alıp özel solüsyonlarla dezenfekte ediyor, menteşelerini sıkıp ufak tefek tamiratlarını yapıyor ve ihtiyacı olan kişilere ulaştırıyor. Senin çekmecende tozlanan o eşya, uzaklarda okuma yazma öğrenmeye çalışan bir çocuğun hayatını değiştiriyor olabilir. Ne kadar güzel bir his, değil mi?
Şimdi diyeceksin ki, benim gözlüğümün camı kırık, çerçevesi yamulmuş, bunu kim ne yapsın? Bak şöyle anlatayım, optik mağazalarının yürüttüğü profesyonel geri dönüşüm kampanyaları tam da bu noktada devreye giriyor. Son yıllarda sürdürülebilir gözlük modası diye bir kavram hayatımıza girdi. Yani şu demek; o eski plastik veya metal parçalar devasa tesislerde eritiliyor, malzemesine göre ayrıştırılıyor ve yepyeni çerçevelere ya da bambaşka endüstriyel ürünlere dönüştürülüyor. Sokaktaki büyük optik zincirlerinin vitrinlerinde bazen eski gözlüğünü getirenlere yeni alışverişlerinde indirim yapan kutular görmüşsündür. İşte o kutular en pratik gözlük geri dönüşüm fikirleri arasında başı çekiyor. Gidip o kutuya atıyorsun ve doğaya kocaman bir nefes aldırıyorsun.
Bazen de insan o çok sevdiği gözlüğünden vazgeçmek istemiyor. Anlıyorum. İnternette evde gözlük tamiri nasıl yapılır diye saatlerce video izlediğim zamanlar da oldu benim. Japon yapıştırıcısıyla sapını tutturmaya çalışmak falan... Ya da karbonatla çizik gözlük camı parlatma efsanesini deneyip camı daha da mahvettiğim o talihsiz gün. Oluyor böyle şeyler. Eğer gözlüğün gerçekten kurtarılamayacak durumdaysa, onu inatla çekmecede tutmak yerine bu geri dönüşüm kutularına bırakmak en mantıklısı.
Bazen bir eşyaya veda etmenin en güzel yolu, onun başka bir formda yaşamaya devam etmesine izin vermektir.
Çekmeceleri bir karıştır, o kutularından yıllardır çıkmayan gözlükleri bir önüne diz bence. Belki birilerine umut olurlar, ya da doğaya karışmadan yeni bir eşyanın hammaddesi haline gelirler. Sadece basit bir kararla, o küçük cam ve plastik parçalarının yolculuğunu bambaşka bir hikayeye çevirmek tamamen senin elinde. Bir sonraki dışarı çıkışında o eski gözlüğü çantana atmayı unutma.