Gözlük çerçeveleri gün boyunca cilt yağlarına, tere, havadaki toza ve kullanılan kozmetik ürünlere maruz kalır. Kaliteli bir çerçevenin ömrü, doğru bakım uygulandığında yıllarca sürebilirken, ihmal edilen çerçeveler birkaç ay içinde kullanılamaz hale gelebilir. Düzenli temizlik yapılmayan yüzeylerde kısa süre içinde oksitlenme (metal yüzeylerde paslanma), renk solması ve menteşe (hareketli bağlantı noktası) gevşemeleri meydana gelir. Doğru kullanım alışkanlıkları, çerçevenin anatomik formunu koruyarak camların optik odak noktasının bozulmasını engeller.
Çerçeve Materyaline Göre Temizlik Yöntemleri
Gözlük çerçeveleri genellikle asetat (yüksek kaliteli plastik türevi), metal alaşımlar, TR90 veya titanyum gibi farklı materyallerden üretilir. Her bir materyalin çevresel faktörlere verdiği tepki ve temizlik gereksinimleri birbirinden farklıdır. Asetat çerçeveler yüksek ısıya ve sert kimyasallara karşı hassasiyet gösterirken, metal çerçeveler terin asidik yapısından etkilenerek korozyona (aşınma) uğrayabilir.
Çerçeve temizliğinde kolonya, aseton, cam silici veya alkol bazlı ıslak mendiller kullanmak yüzeydeki koruyucu kaplamaları eritir. Bunun yerine ılık su ve pH nötr bulaşık deterjanı ile nazikçe yıkamak en güvenli ve etkili yöntemdir. Yıkama işlemi sırasında burunluk ve menteşe aralarında biriken yağlar parmak uçlarıyla hafifçe ovalanarak temizlenmelidir.
| Materyal | Hassasiyet Gösterdiği Durumlar | Temizlik ve Bakım Önerisi |
|---|---|---|
| Asetat (Plastik) | Yüksek ısı, kimyasal çözücüler | Ilık su ve deterjan, mikrofiber bez ile kurulama |
| Metal Alaşım | Cilt teri, asit, deniz suyu | Düzenli tatlı su ile durulama, plaket bölgesi temizliği |
| Titanyum | Çizici sert fırçalar | Yumuşak bezle silme, kimyasallardan uzak tutma |
Gözlük Çerçevesini Deforme Eden Günlük Hatalar
Gözlük kullanımında farkında olmadan yapılan bazı tekrarlayan hareketler, çerçevenin yüzünüze oturan anatomik yapısını bozar. Çerçeve esnediğinde veya eğildiğinde, camların göz bebeğine olan mesafesi (PD - iki göz bebeği arası mesafe) değişir ve net görüş kalitesi düşer.
Çerçeve ömrünü kısaltan ve formunu bozan sık yapılan hatalar şunlardır:
- Tek elle çıkarmak: Gözlüğü tek sapından tutarak yüzden ayırmak, karşı taraftaki menteşeye aşırı yük bindirerek çerçevenin zamanla asimetrik hale gelmesine yol açar.
- Başa takmak: Gözlüğü saç bandı gibi başın üzerine yerleştirmek sapları dışa doğru esnetir. Ayrıca saçtaki doğal yağlar ve şekillendirici ürünler cam kaplamalarına zarar verir.
- Araç içinde bırakmak: Özellikle yaz aylarında kapalı araç içi sıcaklığı 60 dereceye ulaşabilir. Bu yoğun ısı, asetat çerçevelerin eriyip yamulmasına sebep olur.
- Gözlükle uyumak: Yatakta kitap okurken veya televizyon izlerken uyuyakalmak, vücut ağırlığının çerçeve üzerine binerek sapların kırılmasına veya bükülmesine neden olur.
Doğru Saklama ve Taşıma Alışkanlıkları
Gözlüklerin kullanılmadığı zaman dilimlerinde güvende tutulması, çizilme ve kırılmaları büyük ölçüde önler. Gözlüğü cebinizde, çantanızda veya araç konsolunda kılıfsız bir şekilde taşımak, anahtar veya bozuk para gibi sert cisimlerin çerçeveye doğrudan zarar vermesine zemin hazırlar.
Her zaman sert yapılı, içi kadife veya yumuşak kumaş kaplı koruyucu kılıflar tercih edilmelidir. Kılıfın bulunmadığı anlık durumlarda gözlük masaya bırakılacaksa, camlar kesinlikle yüzeye temas etmemeli, çerçeve sapları açık veya kapalı şekilde ters olarak (saplar alta gelecek şekilde) konumlandırılmalıdır.
Temizlik aşamasında kağıt havlu, peçete veya kıyafet ucu kullanmak, bu materyaller odun lifleri içerdiğinden yüzeyde mikro çizikler oluşturur. Sadece optik mağazalarından temin edilen temiz mikrofiber bezler kullanılmalıdır. Mikrofiber bezler kirlendiğinde yumuşatıcı kullanılmadan sadece sabunla yıkanıp kurutulmalıdır; yumuşatıcılar bezin emiciliğini yok eder.
Evde Yapılabilecek Basit Bakım ve Ayarlar
Gözlük saplarının sürekli açılıp kapanması nedeniyle zamanla gevşemesi normal bir fiziksel süreçtir. Evde bulunduracağınız optik vidalara uygun mini bir tornavida seti ile gevşeyen sapları hafifçe sıkabilirsiniz. Ancak vidaları sonuna kadar zorlamak yivlerin bozulmasına ve menteşenin tamamen işlevsiz kalmasına yol açar. Cam ile çerçevenin birleştiği kanal aralarında biriken toz ve kirleri temizlemek için yumuşak uçlu, kullanılmayan bir diş fırçasından yardım alabilirsiniz. Bu işlemi yaparken fırçayı camlara temas ettirmemeye özen göstermelisiniz.
Metal çerçevelerde burnun üzerine oturan silikon plaketler (burunluklar) cilt yağı ve makyaj kalıntıları nedeniyle zamanla sararır veya sertleşir. Bu parçalar evde temizlenemeyecek kadar yıprandığında, optik mağazalarında kolayca ve uygun maliyetle yenileriyle değiştirilebilir.
Çerçevenin yüzünüze tam oturmadığını, burnunuzdan sürekli kaydığını veya kulak arkanızı sıktığını hissediyorsanız, evde sıcak su veya fön makinesi ile bükme işlemi yapmaktan kaçının. Yanlış uygulanan ısı ve basınç materyali anında kırabilir. Profesyonel anatomik ayarlama ve ultrasonik derin temizlik (ses dalgalarıyla çalışan temizleme cihazı) için altı ayda bir optisyeninize başvurmanız en güvenli yoldur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kesin tanı ve tedavi için göz hekiminize danışın.