Gözlük Vidaları Neden Gevşer ve Nasıl Önlenir?
Gözlüğünü tam yüzüne oturtursun ama iki gün sonra hoop burnunun ucuna kayar, değil mi? İşin aslı şu ki, o küçücük gözlük çerçevesi vidaları zamanla kendi kendine gevşemeye bayılır. Geçenlerde tam bilgisayar başında harıl harıl çalışırken gözlük sapı gevşedi ve şıp diye klavyenin üstüne düştü mesela. Çok sinir bozucu! Düşünsene, o minicik metal parçalar bütün gün yüzümüzde kahrımızı çekiyor.
Peki neden sürekli gevşiyor bu meretler hiç düşündün mü? Bak şöyle anlatayım. Gözlüğümüzü günde belki elli kere takıp çıkarıyoruz. Hele bir de benim gibi tek elle, şöyle havalı ama çerçeveyi yamultan bir hareketle çıkarıyorsan, o vidalara binen yükü bir hayal et. Ayrıca çevre faktörleri, özellikle de sıcaklık değişimleri inanılmaz etkili. Yani yazın sıcakta metal genleşiyor, kışın soğukta büzüşüyor. Bu sürekli mikroskobik hareket hali, vidaların yuvasından usulca dışarı doğru kaymasına sebep oluyor. Aslında hepimiz evde gözlük ayarı yapma işini birazcık öğrenmek zorundayız. Yoksa her gevşeyen gözlük çerçevesi tamiri için optikçinin yolunu tutmak gerçekten çekilmez bir hal alıyor, öyle değil mi?
Şimdi, bu gevşeme işini çok hafife almamak lazım. Eğer vida hafiften sallanmaya başladığında müdahale etmezsek, o mikro sürtünmeler -yani vidanın yuva içinde sürekli tıngır mıngır oynaması- dişlileri bozuyor. Zamanla o küçücük gözlük vidası yalama oldu diye kara kara düşünmeye başlıyorsun. Sonra vidayı ne kadar çevirirsen çevir, bir türlü tutmuyor. İnternette gözlük vidası nasıl sıkılır diye aratıp bulduğun o pratik çözümler bile işe yaramaz hale geliyor. Optik gözlük bakım püf noktaları arasında bence en önemlisi bu erken müdahale meselesidir.
Gözlüğünüze iyi bakmak aslında kendinize iyi bakmaktır, sonuçta dünyayı onun camından görüyorsunuz.
Gevşemeyi tamamen durdurmak pek mümkün değil belki ama geciktirmek kesinlikle bizim elimizde. Çekmecenin bir köşesinde minik bir gözlük tamir seti bulundurmak hayat kurtarır, benden söylemesi. Aklına estikçe, şöyle haftada bir falan, vidaları çok nazikçe yoklayabilirsin. Sadece saplar değil, bazen burunluk kısımları da oynar. Oradaki vidalar genelde daha da miniktir ve tenimize değdiği için terden çabuk oksitlenir. Gerekirse basit bir burun pedi vidası değiştirme işlemiyle gözlüğün ömrünü yıllarca uzatabilirsin. Kısacası düzenli kontrol şart. Gözlüğünü her zaman iki elle takıp çıkarmaya alışırsan zaten sorunun yarısını baştan çözmüş oluyorsun.
Gözlük Vidası Sıkmak İçin Gerekli Malzemeler
Geçen gün tam bilgisayarın başında harıl harıl çalışırken gözlüğüm pat diye burnumun ucuna düşüverdi. Gözlük sapı gevşedi tabii, sürekli yukarı itmekten burnumda yara çıkacaktı neredeyse. Düşünsene, en odaklandığın anda o minicik vida yüzünden bütün konsantrasyonun dağılıyor. Aslında hepimizin başına geliyor bu, değil mi? Evde gözlük ayarı yapma fikri başlarda insana biraz korkutucu gelebilir, sanki o incecik çerçeveyi elimizde kıracakmışız gibi hissederiz. Ama işin aslı şu ki, doğru alet edevatın varsa bu iş çocuk oyuncağı. Yani öyle optikçiye falan koşmana hiç gerek yok.
Şimdi, bak şöyle düşün, o gözlük çerçevesi vidaları gerçekten mikroskobik boyutlarda. Gidip de mutfak çekmecesinden aldığın devasa yıldız tornavidayla ya da belki meyve bıçağının ucuyla bu işe girişirsen geçmiş olsun. Gözlük vidası nasıl sıkılır diye internette aratırken bir bakmışsın gözlük vidası yalama oldu, çık işin içinden çıkabilirsen. Çerçeveyi fena çizersin, o minik yivleri mahvedersin. Benim de başıma geldi yıllar önce, sırf üşendiğimden bıçak ucuyla sıkayım dedim, az kalsın camı çatlatıyordum. O yüzden elinin altında mutlaka düzgün bir gözlük tamir seti bulunmalı. İçinde o minicik mikro tornavidaların olduğu setlerden bahsediyorum. Çerçeveye uygun ucu seçmek hayat kurtarıyor gerçekten.
Evdeki yanlış aletlerle yapılan bir anlık tembellik, en sevdiğiniz gözlüğünüzün çöp olmasıyla sonuçlanabilir, benden söylemesi.
Bir de işin görme kısmı var tabii. O vidalar o kadar küçük ki, nereye tornavidayı soktuğunu görmek için bir büyüteç şart. Belki telefonunun kamerasını yaklaştırıp bakmak da işe yarayabilir, fena fikir değil aslında. İşleme başlamadan önce masaya yumuşacık bir mikrofiber bez sermeyi de unutma. Camlar masaya sürtünüp çizilmesin, yazık günah. Optik gözlük bakım püf noktaları arasında en atlanan detay budur genelde. Hele bir de burun pedi vidası değiştirme gibi daha hassas bir işe kalkışacaksan, o yumuşak zemin o minik vidanın zıplayıp kaybolmasını da engeller. Hiç düşündün mü o vida halıya düşerse nasıl bulacaksın? Bulamazsın.
Gelelim benim en sevdiğim gizli silaha. Gevşeyen gözlük çerçevesi tamiri yaparken herkesin bilmediği ama hayat kurtaran bir sıvı var, adı vida sabitleyici. İngilizcesi threadlocker diye geçer. Yani şu demek, vidayı sıkmadan önce dişlerine çok azıcık sürüyorsun, vida yerine oturduğunda kuruyup orayı kilitliyor. Ama öyle Japon yapıştırıcısı gibi düşünme, sonradan açmak istersen tornavidayla yine rahatça açabiliyorsun. Sadece kendi kendine gevşemesini engelliyor. Özellikle sürekli açılıp kapanan saplardaki vidalar için mucize gibi bir şey. Gerçekten denemelisin, sürekli gözlükçüye gitme derdinden kurtarıyor insanı.
Evde Adım Adım Gözlük Çerçevesi Ayarı
Gözlüğün sürekli burnundan aşağı kayması ne kadar sinir bozucudur, değil mi? Geçenlerde tam bilgisayar başında çalışırken benim de başıma geldi, sürekli elimle düzeltmekten işime odaklanamadım. Aslında hepimizin yaşadığı o malum durum bu. Yani, gözlük sapı gevşedi mi bütün gün eziyete dönüşüyor. Bak şöyle düşün, o küçücük vidalar koca bir günü mahvedebiliyor. Ama gözlükçüye gitmeye üşeniyorsan, evde gözlük ayarı yapma fikri sandığın kadar zor değil.
İşin aslı şu ki, iyi bir gözlük tamir seti elinin altındaysa her şey çok daha kolay. O minik tornavidalar hayat kurtarıyor gerçekten. Çerçeveyi eline aldığında menteşe kısmındaki o minicik gözlük çerçevesi vidaları hemen gözüne çarpacaktır. Şimdi, gözlük vidası nasıl sıkılır diye kara kara düşünmene gerek yok. Gözlüğü düz bir masaya koy, bir elinle çerçeveyi sabit tutarken diğer elinle vidayı yavaşça, çok bastırmadan saat yönünde çevir. Çok zorlarsan ne olur biliyor musun? O küçücük gözlük vidası yalama oldu diye üzülürsün sonra. Yani vida dişi bozulur, boşa dönmeye başlar ve çerçeve çöp olma noktasına gelir. Hafif bir direnç hissettiğinde bırakmak en iyisi.
Sadece saplar değil tabii, burnumuza oturan o minik silikon yastıklar da çok önemli. Bazen onların vidaları da gevşiyor ya da düşüyor. Burun pedi vidası değiştirme işlemi de aslında menteşeleri sıkmakla aynı mantıkta ilerliyor. Pedi tam burnunun şekline, yani yüz simetrine göre ayarlaman lazım ki o ağırlık iz yapmasın. Aksi takdirde baş ağrısı bile yapıyor, hiç yaşadın mı bunu? Gözlüğü taktığında bir tarafı havada kalıyorsa, gevşeyen gözlük çerçevesi tamiri yaparken sapların masaya eşit değip değmediğini kontrol etmen harika bir püf noktasıdır. Düşünsene, her iki sap da masaya dümdüz basıyorsa yüzünde de yamuk durmaz.
Ufak bir dokunuşla gözlüğün yüzüne tam oturması, bütün gün o ağırlığı hissetmemeni sağlar.
Belki de hep göz ardı ediyoruz ama bu ufak detaylar göz sağlığımız için bile kritik. Çerçeve yüzümüze tam oturmadığında camın odak noktasından bakamıyoruz, yani görüşümüz netleşmiyor. En faydalı optik gözlük bakım püf noktaları arasında bence bu ergonomik dengeyi sağlamak var. Arada bir vidaları kontrol edip ufak dokunuşlarla ayar yapmak, o camların ömrünü de bizim konforumuzu da inanılmaz artırıyor. Bak, birkaç dakikanı ayırdın ve yepyeni gibi oldu bile.
Sıkışmış veya Yalama Olmuş Vidalar İçin Çözümler
Düşünsene, tam en sevdiğin diziyi izlerken ya da bilgisayar başında harıl harıl çalışırken gözlük burnundan aşağı kayıp duruyor. Sürekli düzeltmekten yoruluyorsun, gözlük sapı gevşedi diye sinir oluyorsun, değil mi? İşin aslı şu ki, o küçücük gözlük çerçevesi vidaları zamanla inatçı birer canavara dönüşebiliyor. Geçenlerde tam da bu başıma geldi. Çekmeceden yıllardır duran o minik gözlük tamir seti kutusunu çıkardım, dedim ki iki dakikada hallederim. Ama o da ne? Tornavidayı soktuğum an boşa dönmeye başladı. Gözlük vidası yalama oldu diye içimden koca bir eyvah çektim. Belki senin de başına gelmiştir böyle can sıkıcı şeyler.
Şimdi, evde gözlük ayarı yapma fikri kulağa çok pratik geliyor ama vida yalama olduğunda, yani tornavidanın ucunun tutunacağı o minik yıldız veya düz çentikler dümdüz olduğunda işler biraz karışıyor. Bak şöyle bir taktik var, gerçekten hayat kurtarır. Tornavidanın ucuyla vidanın arasına ince, genişçe bir paket lastiği koy. Sonra yavaşça bastırarak çevirmeyi dene. Lastik o boşlukları doldurup tutunma sağlıyor. Yalama olmuş vidaları açmanın en zararsız yolu aslında bu. Tabii bazen sorun yalama olması değil de vidanın paslanıp oraya taş gibi sıkışması oluyor.
Hiç düşündün mü o minicik aralığa nasıl su veya ter girip de pas yapıyor? Giriyor işte. Böyle bir durumda zorlayıp çerçeveyi kırmak istemeyiz. Evdeki makine yağından ya da hani şu kapı gıcırtılarına sıktığımız spreylerden bir damlacık, ama gerçekten sadece iğne ucu kadar bir damlacık o sıkışan yere damlat. Biraz bekle ki yağ iyice içeri sızsın. Sonra nazikçe tekrar dene. Gevşeyen gözlük çerçevesi tamiri yaparken sabır çok önemli, acele edersen o incecik sapı elinde kalmış bir şekilde bulabilirsin. Yani, gözlük vidası nasıl sıkılır veya açılır diye uğraşırken aslında biraz da cerrah gibi hassas olmak gerekiyor.
Bazen de sorun saplarda değil, burnumuzun üstüne oturan o yumuşak plastiklerde oluyor. Burun pedi vidası değiştirme işi genelde daha kolaydır ama o vidalar o kadar ufak ki halıya düşürürsen bulman imkansız, benden söylemesi. Optik gözlük bakım püf noktaları arasında bence en kritik olanı nerede duracağını bilmektir. Yağ damlattın, lastik denedin, epey bir ter döktün ama o vida milim oynamıyor mu? O zaman zorlamayı bırakma vakti gelmiş demektir.
Gözlüğüme bir şey olmaz deyip penseyle falan girişenleri gördüm, sakın yapma!
Çerçeveye geri dönüşü olmayan bir zarar vermektense, gözlüğünü alıp güvendiğin bir optisyene götürmek en mantıklısı. Adamların elinde bizim evde rüyamızda göremeyeceğimiz özel aletler var. Bir kahve içimlik sürede o inatçı vidayı çıkarıp yenisini takıveriyorlar. Bazen bazı şeyleri uzmanına bırakmak, kırık bir gözlükle ortada kalmaktan çok daha iyidir.